Loonstrook
Een loonstrook (ook wel salarisspecificatie of loonspecificatie genoemd) is het document dat werkgevers bij elke salarisbetaling aan werknemers verstrekken, met vermelding van het brutoloon, inhoudingen, belastingen en nettoloon. Het is in de meeste rechtsgebieden wettelijk verplicht — maandelijks in Nederland en Duitsland, wekelijks of tweewekelijks in de VS en het VK — en dient als essentieel bewijs van inkomen in KYC- en kredietwaardigheidsbeoordelingsprocedures.
Loonstroken worden gereguleerd door arbeidswetgeving in elk belangrijk rechtsgebied, hoewel de vereiste inhoud en frequentie variëren:
- **Nederland**: Op grond van artikel 7:626 van het Burgerlijk Wetboek is de werkgever verplicht bij elke betaling een specificatie van het loon te verstrekken. Deze bevat brutoloon, loonheffing, premies volksverzekeringen (AOW, Anw, Wlz), premies werknemersverzekeringen (WW, WIA), pensioenbijdrage, en nettoloon. De Belastingdienst stelt de inhoudingsplicht vast. - **België**: De werkgever moet maandelijks een loonfiche verstrekken met brutoloon, RSZ-bijdragen (sociale zekerheid), bedrijfsvoorheffing (inkomstenbelasting) en nettoloon. - **Verenigd Koninkrijk**: De Employment Rights Act 1996 verplicht werkgevers tot gespecificeerde loonafschriften met brutoloon, variabele inhoudingen, vaste inhoudingen, nettoloon en (sinds 2019) gewerkte uren voor werknemers op uurbasis. - **Verenigde Staten**: Loonstroken (pay stubs) zijn in de meeste staten verplicht (hoewel niet federaal voorgeschreven). Ze vermelden doorgaans bruto-inkomsten, federale en staatsbelasting, Social Security en Medicare (FICA)-inhoudingen, en nettoloon. - **Duitsland**: De Gewerbeordnung vereist maandelijkse Lohnabrechnung/Gehaltsabrechnung met brutoloon, sociale verzekeringsbijdragen (ziektekostenverzekering, pensioen, werkloosheid, langdurige zorg), inkomstenbelasting, solidariteitstoeslag en nettoloon. - **Australië**: De Fair Work Act 2009 vereist loonstroken binnen één werkdag na betaling, met bruto- en nettobedragen, superannuatiebijdragen en toepasselijke toeslagen.
In identiteits- en inkomensverificatieprocedures worden loonstroken systematisch opgevraagd door banken (leningaanvragen), verhuurders (huurcontracten), kredietinstellingen en overheidsinstanties wereldwijd. Het verifiëren van hun authenticiteit is cruciaal, aangezien loonstroken tot de meest vervalste documenten behoren, waarbij wijzigingen doorgaans betrekking hebben op het nettoloon, de werkgeversnaam of de werkperioden.
Documentverificatieoplossingen zoals CheckFile.ai maken automatische analyse van loonstroken mogelijk met behulp van kunstmatige intelligentie. Ze verifiëren de wiskundige consistentie tussen brutoloon, inhoudingen en nettobedrag (vervalsers maken vaak rekenfouten), controleren de aanwezigheid van verplichte vermeldingen per rechtsgebied, detecteren digitale manipulatie en kunnen gegevens kruisen met bedrijfsregisters om de werkgever te valideren.
Regelgeving
Praktijkvoorbeelden
- 1Een Nederlandse bank vereist de laatste drie loonstroken van een hypotheekaanvrager om de terugbetalingscapaciteit te beoordelen, en kruist het opgegeven inkomen met de jaaropgave en belastingaanslag.
- 2Een Britse verhuurder gebruikt een geautomatiseerde verificatieoplossing om loonstroken van huurkandidaten te analyseren en ontdekt een inconsistentie tussen het weergegeven nettoloon en de opgegeven belastinginhoudingen op een vervalst document.
- 3Een Australische geldverstrekker verifieert de meest recente loonstrook van een kredietnemer aan de hand van het ABN (Australian Business Number) van de werkgever om de arbeidsstatus en superannuatiebijdragen te bevestigen voordat een persoonlijke lening wordt goedgekeurd.